Erken Dönem Tümörlerde Lokal Çıkarma

Lokal çıkarmada hedef, erken yakalanmış bir tümörü bağırsağın bir bölümünü almadan, doğrudan bağırsak duvarından çıkarmaktır. Karın açılmaz, girişim makattan yapılır ve bağırsağın devamlılığı hiç bozulmaz. Bu yüzden stoma gerekmez.

Ancak yöntemin mantığını doğru anlamak için şunu baştan söylemek gerekiyor: lokal çıkarmada lenf bezleri alınmaz.Geniş ameliyatta tümörle birlikte çıkarılan ve mikroskop altında tek tek incelenen o bezler burada yerinde kalır. Bu, yöntemin hem en büyük avantajı hem de sınırıdır — çünkü tümörün bezlere ulaşıp ulaşmadığı doğrudan gösterilemez.

Bu nedenle lokal çıkarma her tümörde gündeme gelmez. Yalnızca tümörün bağırsak duvarında yüzeye yakın bir katmanda kaldığı gösterilebilen durumlarda konuşulur; çünkü tümör derine indikçe lenf bezlerine ulaşma ihtimali artar.

Peki bu derinlik ameliyattan önce nasıl anlaşılır? Burada transrektal ultrason devreye giriyor. Makattan yerleştirilen ince bir problla bağırsak duvarının katmanları ekranda tek tek görülür ve tümörün hangi katmana kadar indiği doğrudan izlenir. Bu inceleme, elle yapılan muayenenin ve gözle yapılan endoskopinin gösteremediği bir bilgiyi verir: derinlik.Değerlendirmeye ayrıca kolonoskopi ve pelvik MR eşlik eder.

Yine de dürüst olmak gerekirse hiçbir ameliyat öncesi inceleme mikroskop kadar kesin değildir. Tümör çıkarıldıktan sonra patolojide incelendiğinde tablo beklenenden farklı çıkabilir: tümör düşünülenden derine inmiş olabilir ya da mikroskop altında lenf bezlerine yayılma riskini artıran özellikler görülebilir. Böyle bir durumda daha geniş bir ameliyat gündeme gelir.

Bu ihtimali hastalarıma ameliyattan önce anlatıyorum, çünkü bu bir aksaklık değil — yöntemin çalışma biçiminin bir parçası. Lokal çıkarma aynı zamanda bir tanı basamağıdır: tümörün tamamı çıkarılıp incelendiğinde, hiçbir görüntülemenin veremeyeceği kesinlikte bir bilgi elde edilir.

Tümörün derine indiği ya da lenf bezlerinin değerlendirilmesi gereken durumlarda tedavi kolon kanseri tedavisi ve rektum kanseri tedavisi başlıkları altında anlattığımız yollarla planlanır.

İşlem ameliyathane şartlarında yapılır ve karın hiç açılmaz. Makattan yerleştirilen bir sistem üzerinden çalışılır; bu sistem bağırsağı içeriden açık tutar ve içeriye yerleştirilen kamera görüntüyü ekrana taşır. Böylece dar bir alanda, tümöre doğrudan bakarak çalışmak mümkün olur.

Bu sistemler maliyetli olduğu için her merkezde bulunmuyor; ben ameliyatlarımı yaptığım hastanede kendi cihazımla çalışıyorum.

Çıkarılan şey yalnızca tümörün kendisi değildir. Tümör, bağırsak duvarının tüm kalınlığıyla ve çevresinde bırakılan sağlam doku sınırıyla birlikte, tek parça hâlinde çıkarılır. Parçanın bölünmemesi önemlidir; çünkü patolog tümörün sınırlara ne kadar yaklaştığını ancak bütün bir parçada değerlendirebilir.

Duvarda oluşan açıklık işlemin sonunda dikişle kapatılır. Kesi dışarıdan görünmez; geride bir yara izi kalmaz.

Çıkarılan parça patolojiye gönderilir. Patolog üç şeye bakar: tümörün duvarda hangi derinliğe kadar indiği, çıkarılan sınırların temiz olup olmadığı ve mikroskop altında yayılma riskini artıran özelliklerin bulunup bulunmadığı.Tedavinin bundan sonraki adımı doğrudan bu rapora dayanır.

Rapor beklenen çerçevede çıkarsa tedavi tamamlanmış olur ve takip programına geçilir. Beklenenden farklı çıkarsa daha geniş bir ameliyat gündeme gelir; bu durumda bağırsağın ilgili bölümü ve lenf bezleri çıkarılır. Bu ikinci adımın ihtimali baştan konuşulduğu için, rapor geldiğinde hasta hazırlıksız yakalanmaz.

İyileşme bu yöntemde belirgin biçimde hızlıdır. Karın açılmadığı, bağırsağın bir bölümü alınmadığı ve yeni bir birleşme yapılmadığı için vücudun toparlaması gereken alan çok daha küçüktür. Günlük hayata dönüş kısa sürede mümkün olur.

İlk günlerde makat bölgesinde dolgunluk hissi, hafif ağrı ve tuvalete sık gitme ihtiyacı olabilir. Dışkıda az miktarda kan görülmesi ilk dönemde beklenen bir durumdur. Beslenme kısa sürede normale döner; dışkının yumuşak kalması bu dönemde önerilir, çünkü dikişle kapatılan alanın sert dışkıyla zorlanması istenmez.

Asıl beklenen şey patoloji raporudur ve genellikle işlemden bir-iki hafta sonra çıkar. Bu bekleme süresinin hastalar için zor geçtiğini biliyorum; o yüzden rapordan ne beklediğimizi ve hangi sonucun ne anlama geldiğini işlemden önce konuşuyoruz.

Rapor beklenen çerçevede çıkarsa düzenli bir takip programı başlar: belirli aralıklarla muayene, endoskopik kontrol ve görüntüleme. Takip bu yöntemde özellikle önemlidir — lenf bezleri çıkarılmadığı için, o bölge takiple izlenir.

Rapor beklenenden farklı çıkarsa daha geniş bir ameliyat planlanır. Bunu başarısızlık olarak görmüyorum ve hastalarıma da öyle anlatıyorum: lokal çıkarma o hastada aynı zamanda kesin tanıyı koymuş, gerçek durumu göstermiş ve doğru tedaviyi seçmemizi sağlamış olur. Bu adımın atılmış olması, ikinci ameliyatın daha bilinçli planlanmasını sağlar.