Hamilelikte Basur (Hemoroid): Dikkat Edilmesi Gerekenler

Hamilelik döneminde vücutta meydana gelen hormonal ve fiziksel değişiklikler, basur (hemoroid) gelişimini kolaylaştırabilir. Özellikle gebeliğin ilerleyen dönemlerinde büyüyen rahmin oluşturduğu basınç, kabızlık ve ıkınma gibi faktörler hemoroid şikâyetlerinin ortaya çıkmasına veya mevcut hemoroidlerin belirginleşmesine neden olabilir.

Hamilelikte hemoroid sık karşılaşılan bir durum olsa da her makat ağrısı, kanama veya şişlik hemoroid kaynaklı olmayabilir. Bu nedenle özellikle makattan kanama, şiddetli ağrı veya ele gelen şişlik gibi belirtilerin değerlendirilmesi önemlidir.

Hamilelikte Basur Neden Olur?

Gebelik sırasında hemoroid oluşumunu kolaylaştıran birden fazla faktör bulunur.

Büyüyen rahim, pelvis bölgesindeki damarlara baskı yaparak toplardamarlardaki basıncın artmasına neden olabilir. Bunun yanında gebelikte meydana gelen hormonal değişiklikler bağırsak hareketlerini yavaşlatabilir ve kabızlık gelişmesini kolaylaştırabilir.

Kabızlık nedeniyle tuvalette uzun süre kalmak ve fazla ıkınmak da makat çevresindeki damarların üzerindeki basıncı artırabilir.

Hamilelikte hemoroid gelişimini kolaylaştırabilecek başlıca durumlar şunlardır:

• Kabızlık
• Tuvalette uzun süre oturma
• Fazla ıkınma
• Büyüyen rahmin pelvis damarlarına yaptığı basınç
• Gebelikte artan kan hacmi
• Hareketsiz yaşam
• Daha önce hemoroid problemi yaşamış olmak

Hamilelikte Basur Belirtileri Nelerdir?

Hemoroidin bulunduğu bölgeye ve derecesine göre belirtiler değişebilir. Bazı anne adaylarında hafif bir rahatsızlık hissi görülürken bazılarında şikâyetler daha belirgin olabilir.

En sık karşılaşılan belirtiler arasında:

• Makatta kaşıntı ve tahriş
• Dışkılama sırasında ağrı veya rahatsızlık
• Makattan parlak kırmızı renkli kan gelmesi
• Makat çevresinde şişlik
• Ele gelen meme benzeri oluşum
• Dışkılama sonrasında tam boşalamama hissi

bulunabilir.

Ancak gebelik döneminde görülen rektal kanamanın doğrudan hemoroide bağlanması doğru değildir. Kanamanın kaynağının belirlenmesi için gerektiğinde genel cerrahi değerlendirmesi yapılmalıdır.

Hamilelikte Basur İçin Nelere Dikkat Edilmeli?

Hamilelikte hemoroid şikâyetlerinin kontrolünde temel amaçlardan biri kabızlığı ve aşırı ıkınmayı önlemektir.

Kabızlığı Önlemeye Çalışın

Lif açısından zengin beslenmek bağırsak hareketlerinin düzenlenmesine yardımcı olabilir. Sebze, meyve, tam tahıllı ürünler ve uygun miktarda sıvı tüketimi günlük beslenmenin bir parçası olabilir.

Kabızlığın devam etmesi durumunda ise gebelik nedeniyle ilaç veya takviye ürünleri doktora danışmadan kullanılmamalıdır.

Tuvalet İhtiyacını Ertelemeyin

Dışkılama ihtiyacının sürekli ertelenmesi dışkının sertleşmesine ve kabızlığın artmasına neden olabilir. Bununla birlikte tuvalette gereğinden uzun süre oturmak da makat bölgesindeki basıncı artırabilir.

Fazla Ikınmaktan Kaçının

Sert dışkılama ve yoğun ıkınma hemoroid şikâyetlerini artırabilir. Dışkının daha rahat çıkarılmasını sağlayacak beslenme ve yaşam tarzı düzenlemeleri bu nedenle önem taşır.

Uzun Süre Hareketsiz Kalmayın

Gebeliğin durumuna ve kadın doğum hekiminin önerilerine uygun şekilde günlük hareket etmek bağırsak hareketlerinin desteklenmesine yardımcı olabilir.

Makat Bölgesinin Hijyenine Dikkat Edin

Dışkılama sonrasında bölgenin tahriş edilmeden temizlenmesi önemlidir. Sert temizlik, yoğun sürtünme ve tahriş edici ürünlerin kullanılması mevcut yakınmaları artırabilir.

Hamilelikte Basur Kanaması Tehlikeli midir?

Hemoroid, dışkılama sırasında parlak kırmızı renkli kanamaya neden olabilir. Ancak hamilelik sırasında görülen makat kanamasının nedeninin mutlaka hemoroid olduğu düşünülmemelidir.

Anal fissür gibi başka makat hastalıkları da benzer kanamalara yol açabilir. Daha nadir olarak farklı bağırsak hastalıklarının da dışlanması gerekebilir.

Özellikle tekrarlayan, miktarı artan veya nedeni bilinmeyen kanamalarda doktora başvurulmalıdır.

Hamilelikte Basur Bebeğe Zarar Verir mi?

Hemoroidin kendisi doğrudan bebeğe zarar veren bir hastalık değildir. Ancak şiddetli ağrı, tekrarlayan kanama veya ciddi kabızlık anne adayının yaşam kalitesini önemli ölçüde etkileyebilir.

Bu nedenle şikâyetlerin “hamilelikte normaldir” düşüncesiyle uzun süre göz ardı edilmesi yerine uygun şekilde değerlendirilmesi daha doğru olur.

Hamilelikte Hemoroid Tedavisi Nasıl Yapılır?

Tedavi planı; gebeliğin dönemine, hemoroidin tipine, derecesine ve hastanın şikâyetlerine göre belirlenir.

Çoğu hastada öncelikle kabızlığın önlenmesi, beslenme düzenlemeleri, tuvalet alışkanlıklarının değiştirilmesi ve semptomları azaltmaya yönelik konservatif yöntemler tercih edilir.

Gebelik döneminde kullanılacak krem, fitil, ağrı kesici veya diğer ilaçların anne ve bebek açısından uygunluğu değerlendirilmelidir. Bu nedenle doktora danışmadan ilaç kullanılmaması önemlidir.

Cerrahi veya girişimsel tedaviler ise genellikle gerekli olmadıkça gebelik sonrasına bırakılır. Ancak çok şiddetli ağrıya neden olan tromboze hemoroid, kontrol edilemeyen kanama veya farklı komplikasyonların bulunduğu özel durumlarda tedavi yaklaşımı hasta özelinde değerlendirilir.

Hamilelikte Tromboze Hemoroid Nedir?

Dış hemoroidin içerisinde pıhtı oluşması tromboze hemoroid olarak adlandırılır. Genellikle makat çevresinde aniden ortaya çıkan, sert ve oldukça ağrılı bir şişlik şeklinde kendini gösterebilir.

Gebelik sırasında da görülebilen bu durumda şiddetli ağrı varsa genel cerrahi değerlendirmesi uygun olur. Tedavi kararı şikâyetin süresi, muayene bulguları ve gebeliğin durumu birlikte değerlendirilerek verilir.

Doğumdan Sonra Basur Geçer mi?

Gebelik sırasında ortaya çıkan hemoroid şikâyetleri, doğum sonrasında rahmin oluşturduğu basıncın azalmasıyla birlikte bazı hastalarda belirgin şekilde gerileyebilir.

Ancak hemoroidlerin tamamen kaybolmadığı, kanama, sarkma veya ağrı gibi yakınmaların devam ettiği durumlar da olabilir. Doğum sonrasında şikâyetlerin devam etmesi halinde hemoroidin derecesi değerlendirilerek uygun tedavi seçenekleri planlanabilir.

Hamilelikte Basur İçin Ne Zaman Genel Cerrahi Uzmanına Başvurulmalı?

Aşağıdaki durumlarda genel cerrahi değerlendirmesi önemlidir:

• Tekrarlayan veya miktarı artan makat kanaması
• Şiddetli makat ağrısı
• Aniden gelişen ağrılı ve sert şişlik
• Dışarı çıkan ve geri dönmeyen hemoroid dokusu
• Uzun süren kabızlıkla birlikte devam eden makat şikâyetleri
• Uygulanan önlemlere rağmen geçmeyen yakınmalar

Hamilelikte makat bölgesinde ortaya çıkan her şikâyetin nedeni hemoroid olmayabilir. Doğru tanı, gereksiz veya gebelik açısından uygun olmayan tedavilerin önüne geçilmesi açısından önemlidir.

Sık Sorulan Sorular

Hamilelikte basur normal mi?

Gebelikte hemoroid görülme ihtimali artabilir. Ancak sık görülmesi, özellikle kanama ve şiddetli ağrı gibi belirtilerin değerlendirilmemesi gerektiği anlamına gelmez.

Hamilelikte basur için krem kullanılabilir mi?

Gebelik döneminde her hemoroid kremi veya fitili uygun olmayabilir. Kullanılacak ürünlerin gebeliğe uygunluğu doktor tarafından değerlendirilmelidir.

Hamilelikte basur kanaması bebeğe zarar verir mi?

Hemoroid kaynaklı hafif kanama doğrudan bebeğe zarar vermez. Ancak kanamanın gerçekten hemoroidden kaynaklandığından emin olunması ve tekrarlayan kanamaların değerlendirilmesi gerekir.

Hamilelikte basur doğumu etkiler mi?

Hemoroid çoğu durumda doğum şeklini tek başına belirleyen bir durum değildir. Doğum yöntemi kadın doğum uzmanı tarafından anne ve bebeğin genel durumu değerlendirilerek belirlenir.

Hamilelikte basur için hangi doktora gidilir?

Hemoroid ve diğer makat hastalıklarının tanı ve tedavisi genel cerrahi uzmanının çalışma alanındadır. Gebelik nedeniyle gerekli durumlarda kadın doğum uzmanıyla birlikte değerlendirme yapılabilir.