— Tedavi Yöntemleri
Makat fistülü tedavisinde yöntem seçimi, fistülün türüne ve makat kasıyla ilişkisine göre yapılır. Modern kası koruyan yöntemler, hem fistülü iyileştirmek hem de dışkı kontrolünü sağlamak için tasarlanmıştır. Doğru yöntem muayene ve gerektiğinde MR görüntülemeyle birlikte belirlenir.
— Hocanın Notu
Fistül tedavisinde iki hedefi birlikte gözetmek gerekir: fistülü tamamen iyileştirmek ve makat kasını korumak. FiLaC, LIFT, VAAFT ve seton gibi modern yöntemler tam olarak bu dengeyi kurmak için geliştirildi. Sizin için doğru yöntem, fistülün türüne ve sağlık durumunuza göre birlikte belirlenir.
— Prof. Dr. Aybala Yıldız
FiLaC — Fistula-tract Laser Closure
Nasıl Çalışır
İnce lazer fiberi fistül yolunun içine yerleştirilir, geri çekilirken verilen enerji ile yol içeriden büzüştürülür ve kapanır.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında, kısa sürede tamamlanır. İşlem öncesinde fistül yolu transrektal ultrasonla görüntülenir.
Avantajı
Sfinkter kası kesilmez, dışarıdan geniş kesi açılmaz. Gerekirse tekrarlanabilir.
VAAFT — Video-Assisted Anal Fistula Treatment
Nasıl Çalışır
İnce kamera fistül yolunun içine ilerletilir; yol ve iç ağız ekranda görüntülenerek temizlenir. Varsa yan kollar da bu sayede bulunur.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında, dışarıdan kesi açılmadan uygulanır. İşlem öncesinde fistül yolu transrektal ultrasonla değerlendirilir.
Avantajı
Sfinkter kası kesilmez. Yan kollar tahmin edilmez, görülerek ele alınır.
Advancement Flap — İlerletme Flebi
Nasıl Çalışır
Fistülün iç ağzı, hemen yanındaki sağlıklı kendi dokunuz kendi kan dolaşımı korunarak kaydırılıp örtülür ve kapatılır.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında, makat kanalının içinden uygulanır. Dışarıdan kesi açılmaz. Aktif iltihap varsa önce seton takılır.
Avantajı
Sfinkter kası kesilmez. Onarım kendi dokunuzla, kanlanmayı koruyarak yapılır.
FiLaFlep — Lazer ve Flebin Birlikte Uygulanması
Nasıl Çalışır
Fistül yolu içeriden lazer enerjisiyle büzüştürülüp kapatılır; aynı seansta iç ağız — fistülün kaynağı — hastanın kendi sağlıklı dokusuyla örtülüp mühürlenir. Hem yol hem kaynak tek işlemde ele alınır.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında uygulanır. İşlem öncesinde fistül yolu transrektal ultrasonla değerlendirilir; iç ağzın konumu ve kasla ilişkisi ekranda incelenir.
Avantajı
İki yerleşmiş yöntemin birlikte uygulanması. Sfinkter kası kesilmez; sonucu belirleyen iç ağız kapatma aşaması aynı seansta halledilir.
Fistulotomy — Yolun Açılması
Nasıl Çalışır
Fistül yolu içeriden başlayıp dışarıya kadar boydan boya açılır ve yolun tamamı ortadan kaldırılır. Geriye kapanacak bir tünel kalmaz.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında uygulanır. Karar öncesinde fistül yolunun kasla ilişkisi transrektal ultrasonla değerlendirilir; seçilmiş vakalarda uygulanır.
Avantajı
Uzun yıllardır uygulanan, kanıtlanmış klasik yöntem. Uygun vakalarda kesin ve kalıcı sonuç sağlar.
OTSC — Klips ile İç Ağız Kapatma
Nasıl Çalışır
Fistülün iç ağzına — makat kanalındaki başlangıç noktasına — özel bir nitinol klips yerleştirilir. Klips iç ağzı mühürler ve fistülün beslenmesi kesilir; yol zamanla kendiliğinden kapanır.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında, makat yoluyla uygulanır. İşlem öncesinde fistül yolu ve iç ağız transrektal ultrasonla değerlendirilir. Doku kesilmez ya da çıkarılmaz.
Avantajı
Sfinkter kası kesilmez, doku çıkarılmaz. İç ağız — sonucu belirleyen nokta — doğrudan mühürlenir.
LIFT — Ligation of Intersphincteric Fistula Tract
Nasıl Çalışır
Fistül yolu, makat kanalını çevreleyen iki kas katmanı (iç ve dış sfinkter) arasındaki dar aralıktan bulunur. Bu noktada yol bağlanır ve ayrılır; iki yönden gelen bağlantı kesilmiş olur.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında uygulanır. İşlem öncesinde fistül yolunun kaslarla ilişkisi transrektal ultrasonla değerlendirilir. Kaslar kesilmez, aralarındaki aralıktan çalışılır.
Avantajı
İki kas katmanı da korunur. Makat kasının işlevi ve gaz-dışkı kontrolü etkilenmez.
Gevşek (Drenaj) Seton
Nasıl Çalışır
Yumuşak, ince bir malzeme fistül yolunun içinden geçirilerek uçları birleştirilir. Yolun açık kalmasını sağlar; akıntı serbestçe boşalır, bölge sakinleşir ve bir sonraki tedaviye hazır hale gelir.
Nasıl Yapılır
Ameliyathane şartlarında uygulanır. Kullanılan seton gevşek (drenaj) tiptedir; hiçbir dokuyu kesmez. Aktif iltihap durumunda ya da kalıcı tedavi öncesi hazırlık amacıyla yapılır.
Avantajı
Doku kesilmez, sfinkter kası korunur. Bölge sakinleştirilerek kalıcı tedavi için en iyi koşullar hazırlanır.
Bu konuyla ilgili daha fazla bilgi edinmek için aşağıdaki makaleleri okuyabilirsiniz.
Bu sayfada anlatılan tedavi yöntemleri aşağıdaki uluslararası kaynaklara dayanmaktadır.